​‘Speedcubers’ toveren met Rubik’s Cube in Assen. ‘Het is vooral een uit de hand gelopen hobby’

Gepubliceerd:
​Assen – Je kunt haast niet met je ogen knipperen, of de kubus vertoont alweer zes egaal gekleurde vlakken. Zaterdag zat wijkcentrum De Schulp vol met de vingervlugge ‘grootmeesters’ van de Rubik’s Cube tijdens het eerste Assen Open kampioenschap speedcubing. Zoals Pim Kloet (16) uit Assen.
vorige
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
  • © Rene Legerstee
    © Rene Legerstee
volgende

Het is de eerste keer dat een groot nationaal kampioenschap Rubik’s Cube in Assen wordt gehouden. Hoe populair het ‘gegoochel met de gekleurde vlakken’ is, bleek wel uit het feit dat de 90 te vergeven deelnemersplekken in een mum van tijd gevuld waren.

Frustratie

De Rubik’s Cube deed midden jaren zeventig van de vorige eeuw z’n intrede. Wie heeft niet geworsteld met de kubus om de kleurvlakken op alle kanten gelijk te krijgen. Wat een grote brok frustratie was voor de één, was de ultieme uitdaging voor de ander om de kubus niet alleen op orde te krijgen, maar tevens zo snel mogelijk. Voor de bedreven ‘speedcubers’ is het een secondenspel geworden, waarbij het wereldrecord thans op naam staat van de Koreaan Seung Beom Cho: 4.59 seconden.

Dat De Schulp deze zaterdag vol zit met ‘cubers’, is met name te danken aan organisator en oud-inwoonster van Assen Sandra de Geeter. ‘De grote toernooien in Nederland werden voorheen niet voorbij Zwolle gehouden, maar ik vond het tijd dat ook het Noorden een keer aan de beurt kwam. En ja, als oud-Assense wist ik natuurlijk wel waar, haha.’

Ontwikkeling

Na decennia een beetje stil te hebben gestaan, heeft de Rubik’s Cube zich de laatste jaren op allerlei terreinen flink ontwikkeld, aldus Sandra. ‘Evenementen zijn qua deelnemers enorm gegroeid. Kwamen in Nederland vroeger gemiddeld 40, 50 deelnemers opdraven tijdens toernooien en kampioenschappen, nu zijn dat er gemiddeld 100 en moeten we werken met wachtlijsten. En bijvoorbeeld in een land als China is speedcubing erg groot, daar zijn evenementen met 1000 deelnemers. In Nederland is er de Stichting Speedcubing Nederland en het doel is speedcubing steeds meer te professionaliseren.’

Maar ook de kubus zelf heeft niet stil gestaan. Sandra: ‘Iedereen kent nog wel die eerste kubussen. Groot en onhandig, ze draaiden vaak stroef of gingen snel kapot. Nu zijn ze in allerlei maten, van stevig materiaal en ze draaien enorm soepel.’

Magneten

Om het draaien sneller en preciezer te maken, bevatten veel ‘cubes’ tegenwoordig magneten. Als een vlak iets te ver wordt doorgedraaid, schiet het door de magneet automatisch weer recht, zodat de speler zonder haperen door kan draaien. En de magneten kunnen qua sterkte persoonlijk worden afgesteld.

Om echt goed te zijn, zegt Sandra, moet je een op een bepaald intelligentieniveau zitten. ‘Je moet een grote mate van ruimtelijk inzicht hebben, precies weten wat je doet, van de eerste tot de laatste draai.’ Daan Baartmans, de 16-jarige zoon van Sandra. ‘Je traint ook echt je inzichtelijk vermogen. En daar heb ik op meer vlakken profijt van, zoals met wiskunde op school en ook mijn schaakspel is vooruit gegaan. Zoals een grootmeester bij het schaken alle zetten al in zijn hoofd heeft zitten, zo werkt dat ook met de kubus.’

De Schulp zit deze dag dan ook vol met ‘gelijkgestemden’. Slimmeriken. Sandra: ‘Dat schept wel een bepaalde band, de deelnemers voelen zich op hun gemak bij elkaar en daardoor is de sfeer tijdens dit soort evenementen ook heel gemoedelijk.’

Klok

Elke deelnemer krijgt vijf pogingen om de kubus op orde te krijgen. Die cube wordt eerst vakkundig ‘gescrambled’, waarbij de kleuren door elkaar worden gehusseld. De deelnemer moet dan zittend achter een tafel zijn handen op twee vlakken leggen, die zijn verbonden met de tijdwaarneming. Zodra de handen van de vlakken komen, gaat de klok lopen en begint het draaien. De snelste en de traagste tijd worden geschrapt, het gemiddelde van de drie overige tijden geldt als eindscore. Mats Valk uit Amstelveen is in Assen een klasse apart. De nummer 4 van de wereld en oud-wereldrecordhouder zet een winnende tijd neer van 7.40 seconden. 

De achtste plek - met een gemiddelde tijd van 11.79 seconden - is voor Pim Kloet uit Assen, een 16-jarige vwo-scholier van CS Vincent van Gogh, afdeling Lariks. Het zal niemand verbazen dat wiskunde zijn favoriete vak is, een vak dat ook op de nominatie staat als studeerrichting na zijn eindexamen.

YouTube

Pim stoeit nu 2,5 jaar serieus met de Rubik’s Cube. ‘Ik kreeg ‘m zes jaar geleden, de kubus lag vervolgens een paar jaar in de kast maar toen zag ik filmpjes op YouTube hoe de cube razendsnel in elkaar werd gedraaid. Dat wilde ik ook kunnen en nu is het een verslaving. Ik ben dagelijks zo’n twee uur aan het oefenen, mijn snelste tijd staat op 6.2 seconden en mijn wedstrijdrecord op 9 seconden. Daarmee zit ik bij de top-10 van Nederland.’

Vlak voor het draaien bekijken de deelnemers de gehusselde kubus eerst aandachtig en bepalen een uitgangspunt. Pim: ‘Ik kan van tevoren voor ongeveer een kwart zien wat ik moet doen, driekwart van het oplossen gebeurt daarna tijdens het draaien. Dat denk-draaiwerk gaat inderdaad razendsnel, ja. Om situaties te herkennen moet je ook zoveel oefenen, dan gaat het haast automatisch.’

Intensieve hobby

Of je dit een sport kunt noemen?, herhaalt Pim de vraag. ‘Nou, nee. Het is vooral een hele leuke bezigheid die je hersenen traint en scherp houdt. Ik noem het vooral een uit de hand gelopen, intensieve hobby.’

De jonge Assenaar – die in De Schulp samen speelt met zijn schoolgenoten Sietse Riemersma uit Zwiggelte en Assenaar Thomas Lampe – vindt het in elk geval leuk dat in Assen voor het eerst een groot kampioenschap wordt gehouden. Lachend: ‘Hoef ik eens niet om vijf uur ’s ochtends op te staan om elders in het land te spelen.’ Wat Sandra betreft krijgt de Assen Open ook een vervolg. ‘Als het even kan, wordt het een jaarlijks terugkerend evenement in Assen.’

Tekst: Robbert Willemsen

En zo doet een wereldrecordhouder dat: